Evenwichten aftasten !

In dit bericht komen volgende onderwerpen aan bod: ‘Chaos?’, ‘Hoe is de huidige situatie in onze woonzorgcentra?’, ‘Testen: wat is nu de realiteit?’, ‘De coördinerende arts aan het woord’, ‘Cohortering: onze aanpak toegelicht’, ‘Een dringende oproep aan familieleden van bewoners in onze assistentiewoningen’, ‘Beeldbellen voor geïsoleerde bewoners’. Wij vangen echter aan met een artikel over ‘evenwichten aftasten’.

Wij kozen deze keer gericht voor een frontfoto. Mevrouw Vrancken Marie, één van onze bewoners in Hasselt, blaast deze week 105 kaarsjes uit: zij doet u allen de groeten.

“Evenwichten aftasten”, dit is een dagelijkse oefening. Wij maken dit duidelijk met enkele voorbeelden:

Sommige familieleden vragen (terecht) nauwlettend toe te zien op de ‘sociale afstandsregel van 1,5 meter’. Een onverkorte toepassing van deze regel houdt echter in dat ‘alle’ bewoners best op hun kamer geïsoleerd worden wat vanuit leefbaarheid/welzijnsoogpunt natuurlijk zeer ingrijpend en hoegenaamd niet wenselijk is. Zeker voor personen met dementie, aan wie deze regels nauwelijks uitlegbaar zijn, is dit geen optie. Vanuit het zoeken naar een evenwicht is daarom beslist om de maaltijden te blijven aanbieden in de livings (met vrijwaring van de afstandsregel) voor niet geïsoleerde/besmette bewoners. Bewoners kijken hier naar uit, het breekt immers hun dag nu de collectieve ontspanningsmomenten zijn weggevallen.

Sommige familieleden attenderen ons op mogelijke risico’s van ‘openstaande vensters’ bij raamcontacten en vragen om de ramen te sluiten, anderen protesteren dan weer omdat er hierdoor nauwelijks contact mogelijk is. Maar ook bewoners hebben hier een stem als zij erop staan om hun kamer te mogen verluchten.

Een andere evenwichtsoefening betreft het al dan niet doorverwijzen van een besmette bewoner naar het ziekenhuis. Bewoners van woonzorgcentra vertonen co-morbiditeit (en multi-pathologie) waardoor zij per definitie kwetsbaar zijn. De COVID-complicaties vereisen intensieve verzorging en gespecialiseerde verpleegkundige akten zoals infuus- en zuurstoftherapie, toedienen van supra-pubische sondes, … De vraag kan gesteld worden of in voorkomend geval er beter geen ziekenhuisopname gebeurt. Het antwoord is genuanceerd, alleszins blijkt dat de outcome van een ziekenhuisopname niet duidelijk beter is. Woonzorgcentra zijn -mits voldoende investeringen en zonder ruime uitbraak- voldoende uitgerust waardoor ziekenhuisopnames voor respiratoire infecties geen noodzaak zijn. Het is de behandelend arts, die rekening houdt met de inzichten vanuit de vroegtijdige zorgplanning, die finaal beslist tot een ziekenhuisopname. Wij herinneren aan het gegeven dat er de voorbije vier weken voor ruim 25.000,-euro aan investeringen zijn gebeurt (spuitaandrijvers, ….) om goede Corona zorg te verlenen.

Chaos ?

De afgelopen dagen is er in de media op dramatische wijze gecommuniceerd over de woonzorgcentra. Woorden als ‘aangekondigde chaos’ of ‘enkel nog sterfhuizen’ vielen daarbij te beluisteren, zelfs ‘het leger’ wordt ingezet. Het is duidelijk dat woonzorgcentra die geconfronteerd worden met een ernstige uitbraak bij bewoners en/of personeel voor een crisissituatie staan (zonder een voorhanden draaiboek). In Vlaanderen gaat het – met gekende cijfers- over goed 55 voorzieningen (van meer dan 800 woonzorgcentra). Wij wensen deze collega’s (hun bewoners en personeel) alle sterkte toe. De situatie in onze drie woonzorgcentra (en 6 locaties met assistentiewoningen) is vandaag hoegenaamd niet chaotisch (zie ook de volgende topic: ‘hoe is de huidige situatie?) Wij zijn er ons van bewust dat de situatie snel kan wijzigen maar heden kunnen wij de familieleden geruststellen. Onze bewoners stellen het, rekening houdend met de omstandigheden, relatief goed. De isolatie, het ontbreken van collectieve ontspanningsmomenten begint nu wel te wegen maar de bewoners zijn begripsvol (“wij hebben de oorlog meegemaakt”). Bij onze personeelsleden is er wel een groeiende bezorgdheid en ongerustheid nu de eerste besmettingen een harde realiteit zijn. De teams worden met alle mogelijke middelen ondersteund en kunnen psychologische hulp verkrijgen.

Bij dit bericht passen misschien nog het best een aantal sfeerfoto’s van de voorbije dagen…

Hoe is de huidige situatie ?

Aantal geïsoleerde bewonersAantal besmette bewonersAantal overleden bewoners Covid gerelateerd
Sint Franciscus – ’t Anker
Tongeren
400
Sint Elisabeth
Hasselt
2350
Eyckendael – Harmony
Riemst

1771
Situatie op 10 april

Een bewoner wordt geïsoleerd als hij ‘koorts’ heeft OF ‘hoest’ OF kortademig’ is. Op dat ogenblik wordt een druppel-contact isolatie op de kamer opgestart. Heden zijn er 19 effectieve besmettingen vastgesteld in de drie woonzorgcentra. Wij betreuren een eerste overlijden dat Corona gerelateerd is in de kleinschalige woonvorm Harmony 3 te Riemst. De familie heeft hier, met in achtname van alle voorzorgsmaatregelen, sereen kunnen afscheid nemen. Meerdere bewoners zijn inmiddels ook terug uit isolatie geplaatst. Er zijn 26 testen afgenomen die negatief waren.

Testen: wat is nu de realiteit?

De Vlaamse overheid heeft 85 woonzorgcentra bedeeld met testmateriaal. Zij zijn geselecteerd op basis van de indicatoren ‘ernstige uitbraak’ ofwel ‘juist zeer geringe uitbraak’. Naast deze “georganiseerde testing” heeft de huisarts en de coördinerende arts (zie verder) de mogelijkheid om “gericht” te screenen bij geïndiceerde bewoners. Dit is de voorbije dagen voor 38 bewoners in onze woonzorgcentra gebeurt. Daaruit komt dan het cijfer van het aantal ‘besmettingen’. Dr. Peeters geeft verder hierover toelichting.

Cohortering, onze aanpak

Vorig bericht werd toelichting gegeven bij de wijze waarop wij de cohortering per campus aanpakken. Wij willen hier louter exemplarisch de aanpak in Tongeren duiden waar de “Beweeg, beleef en ontmoetruimte” volledig werd verbouwd. Alle kiné- en ergo materialen en toestellen werden aldaar verwijderd zodat een ‘beddenruimte’ werd gecreëerd waarbij er aparte zoneringen (besmet-niet besmet gedeelte) werden gemaakt. Wanneer de noodzaak ontstaat voor een zonale cohortering van een aanzienlijk aantal bevestigde besmette bewoners kunnen wij direct schakelen (naar deze vrijstaande bedden).

De kleinschalige woonvorm Harmony Riemst, waar zeven bewoners samenwonen, is de eerste effectieve cohorte binnen onze vzw. Om de zorg, die bij een drietal bewoners erg intens is, kwaliteitsvol te laten verlopen is de personeelsomkadering In Harmony 3 verdubbeld.

Een dringende oproep aan familieleden van onze assistentiewoningen

In vorig bericht werd u verzocht om u te laten registreren als ‘mantelzorger die essentiële zorgtaken’ vervuld. Alleen deze geregistreerden zullen toegang krijgen tot de assistentiewoningen. Wij stellen vast dat nog een vrij grote groep van familieleden onze oproep niet heeft opgevolgd. Wij doen hier een laatste keer een dringende oproep, wanneer deze onvoldoende gevolg krijgt dan zullen wij moeten overgaan tot verstrenging van onze aanpak. Registreer u door op onderstaand icoon te klikken. Dit geldt voor de volgende assistentiewoningen: Sint Jozef Tongeren, Coosterveld Alken, Steinvert Stevoort, Eyckendaelhof Riemst en Juniperus Hasselt.

Beeldbellen voor geïsoleerde bewoners

Wij organiseren reeds enkele weken beeldbellen. U kan via het bookings reserveringssysteem uw moment inboeken. Klik op het onderstaande icoon.

Voor de campus Tongeren zijn er nog ruim voldoende ‘slot’ voor reservatie

Een aantal familieleden van ‘geïsoleerde bewoners’ vragen om meer momenten te kunnen organiseren, omdat hier de nood – in hoofde van de bewoners – groter is. Wij onderschrijven deze noodzaak maar voor onze werking stelt zich het risico van kruisbesmettingen bij doorgave van de beschikbare tablets van de ene naar de andere bewoner. Wij zien hier slechts één mogelijkheid en dat is dat de familie een smartphone/tablet met 4 G verbindingen aankoopt en deze meegeeft met de individuele was. Wij kunnen dan regelmatig na een dagelijks zorgmoment een kort beeldcontact organiseren. Dit zal weliswaar niet gebeuren op een geregistreerd uur zoals bij bookings. Wij kunnen dit uitvoeren zolang de situatie dit toelaat, mocht er zich een uitbraak voordoen zullen deze mogelijkheden eventueel beperkt worden: wij willen dan volledig kunnen focussen op de zorg voor onze bewoners.

De coördinerende arts aan het woord !

Elk woonzorgcentrum beschikt over een ‘coördinerende en raadgevende arts’ (CRA) die het medisch beleid monitort. Voor onze vzw treedt dr. Peeters op als CRA. Hij heeft een dagelijkse zorgafstemming met de afdelingen en coördineert het medische beleid. Wij laten hem vanaf dit nieuwsbericht wekelijks aan het woord.

Elk woonzorgcentrum beschikt over een ‘coördinerende en raadgevende arts’ (CRA) die het medisch beleid monitort. Voor onze vzw treedt dr. Peeters op als CRA. Hij heeft een dagelijkse zorgafstemming met de afdelingen en coördineert het medische beleid. Wij laten hem vanaf dit nieuwsbericht wekelijks aan het woord.

Dag beste bewoner , familielid,

Als arts een blog schrijven in coronatijden is een heikele opdracht, want wat vandaag realiteit is blijkt morgen al achterhaald. Toch is het belangrijk jullie te informeren over hoe we Covid aanpakken in het WZC.

De aanpak van infecties in het WZC is, nu meer dan ooit, een belangrijke taak van de coördinerend geneesheer en in die functie adviseer ik directies en personeel. Ik wil hierbij meer info geven over ons beleid.

Corona is zoals een  griepvirus. Maar het is geen griepje ; door zijn besmettelijkheid wordt het via handen en (als je op minder dan 1.5 m van  een besmette persoon staat) via de lucht zeer snel overgedragen. Daarenboven is het een virus dat een uiteenlopend ziekte patroon veroorzaakt: van geen klachten of milde klachten (80%) tot zeer ernstige ziekte (20%) met nood aan ziekenhuisopname en zelfs overlijden. Helaas is er nog geen echte bewezen behandeling.

In het woon&zorgcentrum is het wat moeilijker. Er is een grotere kans op overdracht van ziekte doordat veel mensen in nauw contact met elkaar leven en de grotere fragiliteit verhoogt de kans op ernstigere ziekte. Dit is de bezorgdheid van jullie allemaal, en ik deel die.

Besmettelijkheid betekent een risico voor medebewoners en personeel. Dit betekent dat wij (net zoals U) snel aannemen dat iemand besmettelijk is. Maatschappelijk zien we dat overigens ook vertaald in social distance : je blijft uit iemands buurt omdat je er van uit gaat dat hij/zij mogelijks besmettelijk is.

In het wzc heeft dat twee gevolgen: we isoleren de bewoner op de kamer (bescherming van de medebewoners) en we verzorgen de bewoner met extra bescherming (bescherming van verzorgend personeel). Deze benadering is drastisch en we kunnen dat niet zomaar met iedereen doen ; isolatie heeft een zeer grote weerslag op het welzijn, zeker bij meer fragiele bewoners. Verzorgd worden door zorgkundigen met maskers en schorten creëert ook stress bij onze bewoners. Dus enerzijds moeten we zuinig zijn met deze maatregelen , anderzijds ook niet aarzelen. Bij twijfel kiezen we voor veiligheid van de groep en we beseffen zeer goed dat deze aanpak de levenskwaliteit van de individuele bewoner beïnvloedt. We communiceren dit zo goed mogelijk met de bewoners en we merken veel begrip voor deze aanpak.

Het is een nieuwe ziekte, die we ook moeten leren kennen maar we weten wel dat hoesten, koorts of kortademigheid een goede reden is om zowel te isoleren als beschermd te verzorgen. Momenteel lijkt dit te werken om de verspreiding tegen te gaan (dus zolang de bewoner niet besmet is) en dat we meestal na 2 weken de extra maatregelen kunnen staken, tenzij er nog klachten zijn.

We kunnen sedert een week ook testen afnemen bij onze bewoners onder bepaalde voorwaarden. De moeilijkheid is dat deze testen  niet altijd de ziekte detecteren, belastend zijn voor de bewoners en een vals gevoel van veiligheid geven.

We plaatsen daarom eerst mensen in isolatie (daar zijn we zeer streng in ) en dan testen we gericht in functie van het verloop van de ziekte of aanslepende klachten. Dit wordt nu individueel beslist. Mogelijks verandert dit beleid in de toekomst en we zullen niet aarzelen om dit beleid aan te passen bij nieuwe medische inzichten of adviezen van de overheid.

Op dit moment zijn er 38 bewoners getest

TotaalPositiefNegatiefNog niet  bekend
Hasselt245154
Riemst15780
Tongeren4040

De positieve bewoners liggen op de betreffende campus op dezelfde afdeling; dus niet verspreid.

De covid-zieken

Bij onze covid-positieve bewoners zien we verschillende ziektebeelden. Vermoedelijk zijn er een aantal met milde symptomen die niet opvallen (net zoals buiten de wzc),soms enkel hoesten en koorts, anderen worden zwaar ziek. Het beeld van een zwaar zieke lijkt op het beeld van longontsteking :koorts, hoesten en langzame achteruitgang. We wachten niet met de opstart van comfortzorg en ik merk dat de vormingen en opleiding rond comfortzorg die gegeven wordt zich vertaalt in goede zorg. Het is overigens dezelfde zorg die in ziekenhuizen wordt gegeven, maar dan in een vertrouwde omgeving en door bekende zorgverleners.

Het toedienen van zuurstof heeft vooral bij de minder zwaar zieken een goed effect als behandeling voor hun kortademigheid. Samen met de verschillende directies is er gezorgd voor voldoende voorraad van comfortmedicatie en zuurstof om die comfortzorg te garanderen.

Ik geef nu wat meer concrete info over de verschillende campussen.

Verdeeld over de verschillende afdelingen in Hasselt zijn er momenteel 25 die strikt worden opgevolgd waaronder 5 bevestigde covid patienten. De covid + bewoners  verblijven in de zelfde gang. Alle bewoners van die gang (zelfs de bewoners met een geruststellende test) krijgen strikte kamerisolatie .Van deze bewoners zijn er 2 voorlopig symptoomvrij en 1 bewoner  maakt een matige vorm van ziekte door, waarvoor enkel zuurstof noodzakelijk is. Daarnaast verblijven 2 bewoners in het ziekenhuis.

In Riemst worden 17 bewoners strikt opgevolgd. Omwille van de snelle uitbraak op een afdeling hebben we beslist alle covid bevestigde bewoners op een afdeling te leggen. We verzorgen daar 9 bewoners waarvan 7 bevestigd positief  en 2 personen waarbij geen test is meer afgenomen omdat ze te ziek zijn. Door deze bewoners op 1 afdeling (het kleinschalige woonvorm Harmony 3) te verzorgen kunnen we daar een verplegend team laten werken dat zich specifiek hierop heeft toegelegd. 5 bewoners doen het goed en hebben geen specifieke behandeling nodig,2 worden  ondersteund door zuurstof via een neusbril, 1 bewoner is  erg ziek, evenwel met een goede symptoomcontrole en 1 bewoner is rustig overleden. De familie heeft de gelegenheid gekregen om nog afscheid te nemen.

In Tongeren blijft het aantal geïsoleerde bewoners (opgestart enkel tgv hoestsymptomen) op 5. In de afgelopen 24 u eindigde de isolatieperiode voor 1 bewoner en werd 1 nieuwe bewoner bijkomend geïsoleerd. De testen op covid waren geruststellend.

Als coördineren arts volg ik dagelijks de toestand op van alle geïsoleerde bewoners en de zieken via de verpleging en overleg ik dagelijks met de directies . We pleiten ervoor dat de reguliere huisarts de begeleiding doet en blijft uitvoeren, en ik de equipe ondersteun.

De grootste groep van onze bewoners hebben momenteel geen klachten; we proberen hun leven zo normaal als mogelijk te laten verlopen. Het gebrek aan contact met de buitenwereld weegt maar er is een groot verschil hoe deze niet zieke bewoners in deze bijzonder omstandigheden reageren.

Ik wens aan allen veel sterkte en moed,

Met warme groeten,

Dirk Peeters

CRA

Een gedachte over “Evenwichten aftasten !

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s